Deklarasaun Estadu Emerjensia Dahat, Legal ou Ilegal?

By Jesuino Marcal de Jesus | 3090 Views 13 Ago 2020, 02:12:39 HTL Politika
Deklarasaun Estadu Emerjensia Dahat, Legal ou Ilegal?

Caption: Jurista Manuel Tilman (Photo: www.gmntv.tl).


Prosesu hotu neébe mak lao, liga ba Estadu Emerjensia (EE) dahat neé lao tuir hela ita nia lei haruka. Presiza hare mak kauza sira, deklara Jurista Manuel Tilman ba LALATAK.COM, iha ninia hela fatin Garden Beach, Dili, Quarta-feira (12/08/20).

“Deklarasaun EE ne’e legal. Agora kauza ne’e maka la justifika extende ba nasaun tomak, signifika katak kauza ema ida deit, iha kauza tolu: ida, ema ida mai husi Indonesia nia pozitivu; segundu, Indonesia kazu Covid ne’e aumenta; terseiru, iha Australia mos aumenta bebeik,” Manuel Tilman hatutan.

Nia argumenta hodi hatan ba deklarasaun politika Bankada CNRT iha plenaria extraordinariu Parlamentu Nasional (PN) hodi fo votu konfirmasaun ba deklarasaun EE, Tersa-feira (11/8/20), neébe kestiona legalidade deklarasaun EE hosi Prezidente Republika (PR) dia 5 Agosto 2020.

Nutisias Relevantes:

Iha deklarasaun politika hosi Bankada CNRT, Deputada Carmelita Caetano Moniz lamenta ho asaun Komisaun Permanente Parlamentu Nasional iha dia 5 Agosto 2020 liu ba, wainhira diskuti konaba rezolusaun PN hodi autoriza PR deklara EE, neébe la liu hosi dalan legal.

“CNRT liu hosi ninia membrus Komisaun Permanente sira ami walkout hosi plenaria tanba ho razaun katak ajenda de reuniaun ba primeira reuniaun ba iha Komisaun Permanente ne’e i depois violadu tiha. Ajenda de reuniaun hatete katak primeiru eleisaun dos sekretariu vice sekretariu e segundu debate sobre konvokasaun do parlamentu nasional para apresiasaun o pedidu do PR. Maibe to ikus liu husi diskusaun naruk ida, meza hato’o kedas rezolusaun ida atu komisaun permante aprova kedas autorizasaun de deklarasaun de Estadu Emerjensia sem prezensa do Governu,” deklara Carmelita.

Hatan ba deklarasaun husi bankada CNRT neé, Presidente PN Aniceto Guteres Lopes esplika, dalan diak liu ba kestaun legal ka ilegal tenke komprova iha Tribunal, labele tauk atu hetan rezultadu ida ne’ebe mak la tuir ita nia hakarak.

“Dalan atu hakotu legal no ilegal ne’e hanesan ita hotu hatene dalan mak tribunal ou ita boot sira lakoi rekuñese soberania tribunal ninian hanesan ita bo’ot sira halo bebeik,” tenik Aniceto.

Hatan ba ida ne’e, Carmelita Caetano Moniz reafirma, “ita lakon tempu lori ba tribunal halo saida, tribunal dehan la iha kontrolu judisial, depois haruka fali mai plenaria. Tanba ida ne’e ami lakoi lakon tempu. Maibe hau hakarak hatete lolos katak tuir lolos sesaun ida ne’ebe aprova iha dia 5 ne’e, rezolusaun atu fo autorizaun ne’e nulu. Primeiru, tanba Governu la marka prezensa tuir rejimentu haruka e segundu, votasaun hosi foti kartaun. Votasaun atu fo autorizaun ne’e tenke nominal, mais ita bo’ot sira la halo.”

Konaba kestaun PN aprova rezolusaun autorizasaun EE sem prezensa Governu, Jurista Manuel Tilman esklarese, konaba prezensa Governu ne’e la iha problema tanba ministru tuteladu iha hela PN bainhira iha plenaria ruma. Tanba ne’e la presiza kestiona konaba prezensa Governu nian.

Entretantu PM Taur Matan Ruak, iha ninia intervensaun iha plenaria PN esplika, Governu iha razaun hodi aplika fila-fali EE hare’e ba situasaun iha ita nia nasaun viziñu, ne’ebe numeru propagasaun Covid-19 aumenta. Indonesia ultrapasa 127 Mil, Australia ultrapasa 21 Mil.

Hafoin diskuti klean no rona tiha esplikasaun hosi Governu, PN aprova votu konfirmasaun ba deklarasaun EE ho rezultadu votasaun a-favor 40, kontra zero, no abstensaun 17.*




Write a Facebook Comment

Hakerek ita nia komentariu uza account Facebook

View all comments

Write a comment

Loading....


Kanan - Iklan Sidebar

Lalatak Sosmed

Hare ami iha facebook, twitter, Instagram, Youtube para akompanha informasaun atual.